مقاله 7. دوره دوم، شماره 24، آذر 1396

دانلود اصل مقاله

نویسندگان:

سحر صنیعی1

 

1- دکتری علوم سیاسی گرایش اندیشه سیاسی، مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

 

چکیده

نوع نگاه و تعریف لیبرالیسم در ایران همواره محل بحث و منازعه بوده و گاه تا علت­‌العلل تمامی پیشرفت­ها و کامیابی­‌های تمدن غربی ارتقاء یافته و گاه چنان در تعریف چارچوب­ها و مبانی آن دچار انحراف و درماندگی گشتیم که بحث لیبرالیسم در مفاهیم بنیادینی مانند آزادی و قانون­مداری و دموکراسی­‌خواهی و حقوق اولیه بشر تقلیل داده شده و فراتر نرفته است. لیبرالیسم در ایران مفهومی پیچیده و سهل ممتنع است و گاه در مسیری متضاد با جریان اصلی آن در خاستگاه پیدایش یعنی غرب طی مسیر می­‌کند. لیبرالیسم در برخورد اول و با کمی اغماض با شاخصه­‌هایی مانند آزادمنشی، اومانیسم، اولویت و اصالت علم، توجه خاص با مباحث حقوق بشری و اعتقاد به دموکراسی بعنوان ناگزیرترین شیوه حکومت­داری شناخته می­‌شود ولی با نگاهی به پیشینه تاریخی لیبرالیسم و چگونگی ورود آن به ایران با چهره‌­ها، رویکردها و مباحث تئوریکی روبرو می­‌شویم که با مفهوم لیبرالیسم غربی فاصله­‌ای بنیادین دارند. این مقاله در پی آن است تا به بررسی دلایل پراکندگی و آشفتگی در تعریف لیبرالیسم و مولفه‌­های اصلی آن در سپهر فکری و تئوری­‌پردازی سیاسی ایران بپردازد و نگاهی داشته باشد به مفهوم لیبرالیسم ایرانیزه شده در چارچوب فکر سیاسی در ایران.

 

واژگان کلیدی: لیبرالیسم، فکر سیاسی، ایران، فردگرایی، دولت رانتیر، استبداد شرقی.